Paaswake - Tweede vorm
Tweede vorm
Deze vorm leent zich goed om het wake-karakter van de Paasnacht tot uitdrukking te brengen. De wake begint op de avond van Paaszaterdag, in ieder geval na zonsondergang. De wake kan in een korte vorm worden gehouden en duurt dan ongeveer even lang als de eerste vorm van de Paaswake. Ook kan de wake de gehele nacht duren. De viering van de opstanding vindt dan plaats bij het aanbreken van de dag.
Er brandt in de kerk tijdens de nachtwake niet meer licht dan noodzakelijk is.
OPENING
Allen staan en zingen
Ps. 134
of:
Ps. 130
of:
‘Hoever is de nacht?’ (Lied 457)
DE LEZINGEN
Er zijn meerdere reeksen lezingen mogelijk. In de eerste vorm van de Paaswake zijn de reeksen van het Evangelisch-Luthers Dienstboek en het Gemeenschappelijk Leesrooster aangegeven. De Sectie Eredienst van de Raad van Kerken in Nederland biedt enkele andere mogelijkheden aan, terwijl ook in andere publicaties alternatieven zijn te vinden. In elke reeks zullen in elk geval de schepping, het verbond, het lijden, de uittocht en de terugkeer uit de ballingschap aan de orde komen.
Na elke lezing wordt een psalm of lied gezongen. De lezingen kunnen op verschillende manieren worden geactualiseerd. Aan het einde ervan vindt telkens een afsluitend gebed plaats. Voor elke lezing en de verwerking daarvan is ongeveer een half uur voorzien. Na iedere lezing met actualisering kan een pauze worden gehouden.
De reeks lezingen wordt op zijn laatst beëindigd voor zonsopgang.
DE VERKONDIGING VAN DE VERRIJZENIS
Terwijl het nog donker is, gaan de voorganger(s) en zo mogelijk ook de overige gemeenteleden naar buiten of naar de ingang van de kerk. Daar is op een geschikte plaats het paasvuur in gereedheid gebracht. Iemand ontsteekt het vuur, tenzij het al brandt. De voorganger zegt:
Eeuwige God, Schepper van hemel en aarde,
Gij hebt het licht dat door U is geschapen
bestemd om vooruit te wijzen naar U,
naar uw lichtende waarheid,
naar uw liefde en uw goedheid.
Gij hebt tot de duisternis gesproken
en er was licht.
In de vuurzuil zijt Gij uw volk voorgegaan
door duisternis en woestijn.
Wij loven U omwille van het vuur
van uw nabijheid.
Amen.
Het verhaal van het sterven, de begrafenis en de verrijzenis wordt gelezen:
of alleen het verhaal van de verrijzenis:
Deze verhalen kunnen ook worden gelezen uit het evangelie van Marcus, Lucas of Johannes.
De voorganger houdt de paaskaars vast en zegt:
Christus, gisteren en heden,
Begin en Einde – Alfa en Omega,
Hem behoren tijd en eeuwigheid,
heerlijkheid en heerschappij,
in de eeuwen der eeuwen.
Amen.
Nadat de paaskaars is aangestoken, vervolgt de voorganger:
Het licht van Christus
die in heerlijkheid verrezen is,
moge de duisternis
uit ons leven verdrijven.
De nacht is voorbijgegaan,
de dag is aangebroken:
de zon der gerechtigheid
gaat over ons op.
Amen.
DE INTOCHT VAN HET LICHT
Hierna volgt de intocht met het licht. De gemeente trekt achter de paaskaars en de voorgangers aan de lege kerk binnen. Allen ontsteken hun kaarsen aan de paaskaars, nadat bij de ingang de diaken of de cantor heeft gezongen:
In het midden van de kerk wordt voor de tweede maal, op een iets hogere toon, gezongen:
Licht van Christus. Heer, wij danken U.
Wanneer de voorgangers voor in de kerk zijn gekomen, wordt voor de derde maal, weer op een iets hogere toon, gezongen:
Licht van Christus. Heer, wij danken U.
Als de kaarsen niet al bij de ingang zijn ontstoken, steken nu allen hun kaarsen aan het licht van de paaskaars aan. De lichten in de kerk worden ontstoken.
DE LOF VAN HET LICHT
De paaskaars wordt op de kandelaar geplaatst. Allen blijven staan als de diaken of de cantor en de gemeente in beurtzang de paasjubelzang zingen.
Laat juichen heel het hemelkoor van eng’len
laat juichen om die grote Koning,
juichen om de Overwinning!
Laat de trompetten klinken in het rond!
Vol vreugde zij ook de aarde,
omstraald door zulk een heerlijkheid!
De glorie van de eeuwige Koning!
Heel de aarde zij vol vreugde,
daar alle duister thans verdreven is.
Vol luister straalt de kerk van God op aarde,
en juichend klinken paasgezangen.
Laat ook onze eigen tempel
luide weerklinken van ons jubellied.
Laat juichen heel het koor van Gods gemeente,
laat juichen om zo’n grote Koning,
juichen om de Overwinning!
Laat de trompetten klinken in het rond!
Verheft uw hart.
Wij zijn met ons hart bij de Heer.
Brengen wij dank aan de Heer, onze God.
Hij is onze dankbaarheid waardig.
Ja, Gij zijt onze dankbaarheid waardig,
Vader en Heer van al wat bestaat.
Met hart en ziel zingen wij uw lof
om Jezus Christus, uw Zoon,
wiens bloed ons vrijheid en vergeving heeft gebracht.
Hij is het Paaslam, dat tot redding van Gods volk
in deze nacht voor ons geofferd is.
In deze nacht trok Israël uit Egypte
en ging droogvoets door de Rode Zee.
In deze nacht wees een stralend licht de weg,
het licht dat alle duisternis verdrijft.
In deze nacht heeft Jezus Christus
de ketenen van de dood verbroken
en is Hij als overwinnaar uit de doden opgestaan.
Hoe goed zijt Gij, Heer God,
hoezeer hebt Gij ons liefgehad.
Gij hebt uw Zoon gegeven voor onze bevrijding,
zijn dood heeft onze schuldigheid doorkruist,
ons lot heeft Hij ten goede gekeerd.
Dit is de heilige nacht,
waarin duisternis wijkt en zonde wordt vergeven,
vreugde komt voor droefheid,
een gelukkige nacht,
waarin God en mensen elkander vinden.
Heilige Vader, aanvaard in deze glorierijke paasnacht
het loflied dat de kerk U toezingt
nu zij haar licht heeft ontstoken.
Laat dit licht onverminderd schijnen,
morgen en alle dagen
in alles wat wij doen,
in heel ons leven.
Laat het zijn als de verrezen Christus,
de morgenster, die, eens verrezen,
nu nimmermeer zal ondergaan.
Wij bidden U, Heer, die ons geschapen heeft,
geef vrede in onze dagen,
laat de vreugde van dit paasfeest
voor ons een blijvende vreugde zijn
door Jezus Christus, uw Zoon, onze Heer.
Laat juichen heel het koor van Gods gemeente,
laat juichen om die grote Koning,
juichen om de Overwinning!
Laat de trompetten klinken in het rond!
Allen gaan zitten.
DOOP EN DOOPGEDACHTENIS
Tijdens het zingen van Psalm 42 verzamelt de gemeente zich rond de doopvont. (Is dat niet mogelijk, dan staan allen.)
Psalm 42:2-6 (of berijmd:)
Ps. 42, 1, 2, 3
Broeders en zusters,
de apostel Paulus schrijft:
‘Weet gij niet dat wij allen
die in Christus gedoopt zijn
in zijn dood gedoopt zijn?
Met Hem zijn wij begraven
door de doop in de dood
opdat, gelijk Christus
uit de doden is opgewekt,
door de majesteit des Vaders,
zo ook wij in nieuwheid des levens
zouden wandelen.’
Laat ons dan,
tezamen met de kerk van alle tijden en plaatsen
met de apostelen en martelaren,
met alle heiligen die ons in geloof zijn voorgegaan
en met heel de schepping die zucht in barensnood,
roepen tot de levende God
om zijn ontferming en genade.
Hierna volgt de
Litanie met alle heiligen
Liturgische Gezangen 135-136
DOOPGEBED
De diaken of een ander gemeentelid giet water in de doopvont. De paaskaars wordt door een diaken of iemand anders van de kandelaar geheven en bij de doopvont gehouden. Het licht van de paaskaars wordt zo nodig opnieuw aan allen doorgegeven. De voorganger en de gemeente bidden staande bij de doopvont het zondvloedgebed:
De Heer zij met u.
En met uw geest.
Verheft uw harten.
Wij zijn met ons hart bij de Heer.
Laten wij danken de Heer, onze God.
Hij is onze dankbaarheid waardig.
Ja, waardig zijt Gij, heilige, eeuwige,
die Heer van alle machten zijt,
onze dank te ontvangen,
want de grote vloed over de wereld,
dat is wat wij vrezen
als een rechtvaardig oordeel;
maar Gij zijt de God van Noach
en van het behoud voor alle schepselen.
De grote afgodische macht,
de vijand van uw kinderen,
hebt Gij doen ondergaan
in de Rode Zee der bevrijding,
maar Israël, uw volk,
hebt Gij door alle diepte heengeleid.
Gij hebt door de doopgang van uw Zoon,
die onze Heer is,
ook de doodsjordaan geheiligd,
en alle water dat ons overstelpt
reinigt Gij tot een overvloed van heil;
zo bidden wij dan:
Heer, ontferm U!
Ontferm U, Heer, over uw gemeente,
uw liefde is onpeilbaar
en uw ontferming grondeloos;
wil ons aanzien in genade
en door uw heilige, scheppende Geest
inlijven bij uw Zoon, de Mens van Pasen.
Laat zo heel uw gemeente
met de Messias mee
begraven zijn
in de doodsdiepte van zijn Pascha;
laat heel uw gemeente
met de Messias mee
tot een nieuw leven opstaan;
laat heel uw gemeente
het messiaanse kenmerk dragen,
veldteken van uw Koninkrijk,
en laat haar leven
al haar dagen
onze Voorganger achterna,
met waar geloof
en goede hoop
en met vurige liefde,
herboren uit water en heilige Geest.
De voorganger kan nu de paaskaars in het water dompelen.
Wij bidden U,
laat de levenskracht van de heilige Geest
als een storm over dit water gaan,
zodat allen die door de doop
samen met Christus zijn begraven
ook met Hem
uit het graf zullen opstaan en leven.
Ja, laat ons allen eens
om uwentwil getroost
en zonder schrik
dit leven verlaten, om in te gaan
en te verschijnen voor
de Messias op zijn rechterstoel
ten laatsten dage.
Zo bidden wij door Hem,
Jezus de Heer,
die met U, Vader,
en de heilige Geest,
onze enige God,
leeft en regeert in eeuwigheid.
Amen.
De paaskaars wordt op de kandelaar teruggezet.
VERZAKING EN GELOOFSBELIJDENIS
Broeders en zusters,
in de doop zijn wij met Christus begraven
om met Hem ten leven te worden opgewekt.
Daarom vraag ik u
die in deze nacht uw doop wilt beamen (geloofsleerlingen)
en u allen die uw doop wilt gedenken (gemeente),
uw stem te verheffen en mij antwoord te geven:
Wilt u de HEER uw God dienen
en naar zijn stem alleen horen?
Ja, dat wil ik.
Wilt ge u verzetten tegen alle machten
die als goden over ons willen heersen?
Ja, dat wil ik.
Wilt u ieder slavenjuk afwerpen
en leven in de vrijheid van Gods kinderen?
Ja, dat wil ik.
Schaamt u dan niet de Christus te belijden,
want het evangelie is een kracht Gods
tot behoud van ieder die gelooft;
en antwoordt in gemeenschap
met de kerk van alle eeuwen:
Gelooft u in God de Vader, de Almachtige,
Schepper van hemel en aarde?
Ja, ik geloof.
Gelooft u in Jezus Christus,
zijn eniggeboren Zoon, onze Heer,
die ontvangen is van de heilige Geest,
geboren uit de maagd Maria,
die geleden heeft onder Pontius Pilatus,
is gekruisigd, gestorven en begraven,
nedergedaald in het rijk van de dood,
op de derde dag opgestaan van de doden,
opgevaren naar de hemel,
en zit aan de rechterhand van God, de almachtige Vader,
vanwaar Hij komen zal om te oordelen
de levenden en de doden?
Ja, ik geloof.
Gelooft u in de heilige Geest;
gelooft u de heilige katholieke Kerk,
de gemeenschap der heiligen;
de vergeving der zonden,
de opstanding des vleses en het eeuwige leven?
Ja, ik geloof.
DOOP(GEDACHTENIS)
Als er dopelingen zijn, worden deze nu gedoopt. Voor de bediening van de heilige Doop zie de Proeve voor de Eredienst, aflevering 3 ‘Doop en Belijdenis’.
Allen die gedoopt zijn, kunnen naar voren komen en met het water uit de doopvont een kruis maken op voorhoofd, borst en schouders als teken van het beamen van de doop. Intussen kan een lied gezongen worden, bijvoorbeeld Lied 686: ‘De Geest des Heren heeft een nieuw begin gemaakt’.
Als allen op hun plaats zijn teruggekeerd, zegt de voorganger:
Moge de almachtige God,
de Vader van onze Heer Jezus Christus,
die ons heeft doen herboren worden
uit water en heilige Geest
en ons vergeving heeft geschonken van onze zonden,
ons door zijn genade bewaren
tot eeuwig leven in Christus, onze Heer.
Amen.
DE MAALTIJD VAN DE HEER
De Maaltijd van de Heer begint met de voorbede en de vredegroet.
Gebed over de gaven
Sterke God,
Gij hebt uw Zoon opgewekt uit de dood.
In Hem vernieuwt Gij heel uw schepping.
Wij bidden U dat wij in deze gaven van brood en wijn
Hem herkennen mogen
als de opgestane Heer,
die heerst over leven en dood,
vandaag en alle dagen,
tot in de eeuwen der eeuwen.
Amen.
De prefaties van Pasen zijn aangegeven bij de verschillende Tafelgebeden.
Gebed na de maaltijd
Heer, laat over ons uw Geest van liefde komen.
Maak allen één van hart
die zich met U verbonden weten
en verzadig hen met de gaven
die Gij in deze paasviering hebt geschonken.
Door Christus, onze Heer.
Amen.
of:
Gebed na de maaltijd (optie 2)
Gij, Schepper van hemel en aarde,
wij danken U voor deze nacht
waarin Gij licht over ons laat opgaan
in Jezus, uw Zoon.
Wij danken U voor de hoop op leven
die Gij in ons wakker hebt geroepen.
Wij danken U
dat wij naar uw Woord mogen luisteren
en zingen van uw goede trouw aan ons.
Daarom bidden wij U:
dat het zo mag blijven,
dat wij gelukkig mogen zijn
om het leven dat Gij ons geeft,
dat wij uw volk mogen zijn
en Gij onze God,
alle dagen en nachten van ons leven,
tot in eeuwigheid.
Amen.
ZENDING EN ZEGEN
Gaat heen in de vrede van de Heer. Halleluja.
God zij lof en dank. Halleluja.
Als slotlied kan worden gezongen:
Officieel document